KOOPKRACHT ?

Ik neem me voor wekelijks mijn vroegere 'dagvoordag'-berichten te hernemen. Het zullen dus eerder 'weekvoorweek'-stukken worden.

Een thema dat in West-Europa hoog op de politieke agenda staat is de koopkracht van de gezinnen. Op dat vlak zijn er een aantal paradoxen die me opvallen.

Zo neemt het beschikbaar gezinsinkomen, dus na belasting en na correctie voor de inflatie, in 2006 toe met 2,5 pct., in 2007 met 2,2 pct. en voor dit jaar is de voorspelling 1,7 pct., dus in 2008 bijna het tempo van de economische groei. Natuurlijk speelt de sterke toename van de werkgelegenheid hier een grote rol. Ook voor 2008 voorziet de Nationale Bank een aangroei van 45.000 jobs tegen 71.000 vorig jaar. De globale koopkracht is dus verre van aangetast.

De individuele koopkracht wordt schijnbaar bedreigd door de stijging van voedsel- en olieprijzen. Psychologisch wordt dit scherp aangevoeld. De lonen en sociale uitkeringen zijn gekoppeld aan de zgn. gezondheidsindex die de levensduurte meet met uitzondering van de benzineprijzen (wel de huisbrandolie). Het verschil tussen de gezondheidsindex en de gewone index zou de koopkracht kunnen aantasten. Welnu in 2007 en 2008 gaat het om een verschil van resp. gemiddeld 0.1 pct. en 0.3 pct. in tegenstelling tot 2004-2005 toen het verschil 0.5 pct. was; dat koopkrachtverlies ging evenwel ongemerkt voorbij! Bovendien is er in 2008 een reële loonstijging te verwachten van 0.9 pct. volgens de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven. Ook de individuele koopkracht zou er dus gemiddeld in 2008 niet op achteruitgaan. Integendeel.

Vanzelfsprekend is er een verdelingsprobleem en weegt de oliefactuur zwaarder voor arme gezinnen.

De koopkracht kan niet opgedreven worden door hogere lonen want er stelt zich door de hogere inflatie een competitiviteitsprobleem voor onze bedrijven. Rest er belastingverlaging. Maar daar stoot men op het begrotingsprobleem. Voor 2008 moet er 2,5 mld euro gevonden worden om gewoon een evenwicht te bereiken! Om in 2011 een overschot van 1.3 pct. van het BBP te bereiken is er 6 mld euro nodig en dan heeft men nog geen enkele verkiezingsbelofte ingelost! Belastingen verlagen en tegelijk bezuinigen verhoogt niet noodzakelijk macro-economisch de globale koopkracht. Sommigen krijgen meer en anderen minder.

Koopkracht heeft dus te maken met veel andere factoren zoals concurrentiekracht en begroting. Wordt wel eens vergeten in een zeker 'populistisch' klimaat.