VADERTJE STAAT

De Amerikaanse zakenbank Bear Stearns heeft vrijdag jl. een noodkrediet gehad van de Amerikaanse centrale bank (FRB). De bank dreigde niet meer te kunnen voldoen aan haar kortlopende financiële verplichtingen. Geldschieters vroegen bliksemsnel hun geld terug. Een ‘run’ op een bank. Het spook van de jaren dertig keert terug. Eén van de grote redenen van de financiële crisis in de Verenigde Staten is een tekort aan overheidscontrole. Door de lage rente en een ongebreidelde hebzucht werden roekeloze risico’s genomen die nu wereldwijd moeten uitgezweet worden. De markt mag nooit uitgroeien tot wild kapitalisme. Dat laatste wordt dominerend in ex-communistische landen als Rusland en China. Tegenover de mondialisering van de economie staat geen ‘tegenmacht’ van de overheid, gewoon omdat die internationaal te weinig georganiseerd is. In de Europese Unie groeit wel een soort Europese overheid. Inzake klimaatbeleid, bijvoorbeeld, is een sterke overheid nodig. De markt alleen komt tot geen ecologisch beleid. De overheid moet sturen en impulsen geven. Uitvoeren kan dan weer de markt beter maken. Op een ogenblik dat we Europa en de overheid nodig hebben verliezen ze veel vertrouwen bij burgers. In Noord-Europa blijkt uit onderzoek dat het vertrouwen in overheid en bedrijfsleven nog nooit zo laag zijn geweest, zeker als het over het klimaat gaat. Die mentaliteit kan alleen doorbroken worden door de zaken aan te pakken, door ‘maakbaarheid’ waar te maken. Resultaten overtuigen mensen, niet verklaringen en media campagnes.

De overheid heeft zich de jongste decennia teruggetrokken uit het economisch leven (cf. privatiseringen en liberaliseringen). Zij moet echter sterker aanwezig zijn o.m. inzake klimaat.

Elke tijd moet naar zijn evenwicht zoeken.